Nefes darlığı ve çarpıntı çoğu zaman basit yorgunluk ya da akciğer hastalıkları ile ilişkilendirilse de bazı durumlarda akciğer tansiyonu (pulmoner hipertansiyon) adı verilen ciddi bir hastalığın habercisi olabilir.

Pulmoner hipertansiyon, kalpten akciğerlere oksijenlenmek üzere giden kanı taşıyan damarlardaki basıncın yükselmesi sonucu ortaya çıkar. Tanı konulmadığında ve tedavi edilmediğinde hastalık ilerleyerek sağ kalp yetmezliğine ve hayati risklere yol açabilir.

Hastalığın ilk dönemlerinde nefes darlığı ve çarpıntı gibi belirtiler görülebilirken, ilerleyen aşamalarda günlük aktiviteleri yapmak bile zorlaşabilir.

Yaşam Hastaneleri Kardiyoloji Uzmanları, akciğer hipertansiyonunun belirtileri, tanı süreci ve tedavi yöntemleri hakkında önemli bilgiler paylaşıyor.

İçindekiler

Akciğer tansiyonu (pulmoner hipertansiyon) nedir?
Akciğer tansiyonu neden olur?
Akciğer tansiyonu belirtileri nelerdir?
Günlük aktiviteleri zorlaştırabilir
Tanı nasıl konulur?
İleri evrelerde sağ kalp yetmezliği gelişebilir
Kişiye özel tedavi yöntemleri
Akciğer tansiyonu olan hastalar nelere dikkat etmeli?

Akciğer Tansiyonu (Pulmoner Hipertansiyon) Nedir?

Pulmoner hipertansiyon, kalpten akciğerlere giden damarlarda basıncın yükselmesiyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Normalde kalp, kanı akciğerlere göndererek oksijenlenmesini sağlar. Ancak bu damarlardaki basınç arttığında kalbin sağ tarafı daha fazla çalışmak zorunda kalır.

Zamanla bu durum kalp kasında zorlanmaya neden olabilir ve tedavi edilmezse kalp yetmezliği gelişme riski ortaya çıkar.

Pulmoner hipertansiyon:

kalp hastalıkları
akciğer hastalıkları
romatizmal hastalıklar
bazı genetik faktörler

nedeniyle gelişebilir. Kalıtsal formu oldukça nadir görülür.

Hastalık çoğu zaman geç tanı konulan bir durumdur, çünkü erken belirtiler başka hastalıklarla karıştırılabilir.

Günlük Aktivitelerde Zorlanmaya Neden Olabilir

Akciğer tansiyonu olan hastalarda en sık görülen belirtiler nefes darlığı ve çarpıntıdır. Hastalar genellikle eskiden rahatlıkla yaptıkları aktiviteleri yapmakta zorlandıklarını ifade eder.

Pulmoner hipertansiyonun en sık görülen belirtileri şunlardır:

nefes darlığı (dispne)
çabuk yorulma
halsizlik
günlük aktivitelerde zorlanma
göğüs ağrısı
çarpıntı
öksürük
bayılma (senkop)

Hastalık ilerledikçe şu belirtiler de ortaya çıkabilir:

karında şişlik
ayak bileklerinde ve bacaklarda ödem

Bu belirtiler hem kalp hem de akciğer hastalıklarını düşündürebileceği için hastaların kardiyoloji ve göğüs hastalıkları uzmanları tarafından birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Tanı Nasıl Konulur?

Akciğer hipertansiyonu yalnızca fizik muayene ile kesin olarak teşhis edilemez. Tanı için çeşitli ileri tetkiklerin yapılması gerekir.

Tanı sürecinde kullanılan başlıca yöntemler şunlardır:

Ekokardiyografi (kalp ultrasonu)
Elektrokardiyogram (EKG)
Akciğer grafisi
Solunum fonksiyon testleri
Kan gazı analizi
Akciğer tomografisi
Karın ultrasonu
Kan testleri

Ekokardiyografi ile akciğer tansiyonunun yüksek olduğundan şüphelenildiğinde kesin tanı için sağ kalp kateterizasyonu (sağ kalp anjiyosu) yapılabilir.

Bu işlem:

kalp boşluklarındaki basınçların ölçülmesini
akciğer damar basıncının net olarak belirlenmesini sağlar.

İleri Evrelerde Sağ Kalp Yetmezliği Oluşabilir

Pulmoner hipertansiyon ilerlediğinde kalbin sağ tarafı sürekli yüksek basınca karşı çalışmak zorunda kalır. Bu durum zamanla kalp kasının yorulmasına ve sağ kalp yetmezliğine yol açabilir.

Sağ kalp yetmezliği geliştiğinde şu belirtiler ortaya çıkabilir:

karında şişlik
bacaklarda ve ayak bileklerinde ödem
halsizlik
egzersiz kapasitesinde ciddi azalma

Bu nedenle erken tanı ve tedavi hastalığın ilerlemesini yavaşlatmada kritik rol oynar.

Kişiye Özel Tedavi Seçenekleri

Akciğer hipertansiyonunun tedavisi hastanın:

yaşına
hastalığın evresine
altta yatan nedenlere

göre planlanır.

Tanı netleştirildikten sonra genellikle ilaç tedavisi uygulanır. Bu tedaviler pulmoner damar basıncını düşürmeyi ve kalbin yükünü azaltmayı amaçlar.

Hastalar genellikle 3 ayda bir düzenli kontrole çağrılır.

Bazı durumlarda:

tek ilaç yeterli olabilir
gerekirse birden fazla ilaç birlikte kullanılabilir.

Tedavinin planlanması ve takibi uzman hekim tarafından yapılmalıdır.

Akciğer Tansiyonu Olan Hastalar Nelere Dikkat Etmeli?

Pulmoner hipertansiyon ilerleyebilen bir hastalık olduğu için düzenli takip çok önemlidir.

Hastaların dikkat etmesi gereken noktalar şunlardır:

Doktor kontrolleri aksatılmamalı
Grip ve zatürre aşıları düzenli yapılmalı
Sigara kesinlikle bırakılmalı
Kişisel hijyene dikkat edilmeli
Doktorun önerdiği egzersiz programı uygulanmalı
Uçak yolculuğu öncesinde tıbbi bilgiler yanınızda bulundurulmalı
Gebelik planı varsa mutlaka doktora danışılmalı
Gerekirse psikolojik destek alınmalı

Bu önlemler hem hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaya hem de yaşam kalitesini artırmaya yardımcı olabilir.