Karaciğer hastalıklarının görülme sıklığı dünya genelinde giderek artıyor. Sağlıksız yaşam tarzı, obezite, bilinçsiz ilaç tüketimi ve kontrolsüz kullanılan bitkisel ürünler karaciğeri tehdit eden en önemli faktörler arasında yer alıyor.
Yaşam Hastaneler Grubu Gastroenteroloji Bölümü uzmanları, karaciğerin neden zarar gördüğünü ve nasıl korunabileceğini anlatıyor.

İçindekiler

• Reçetesiz ilaç kullanmayın
• Obezite karaciğerde yağlanmaya neden olabilir
• Genetik hastalıklara bağlı karaciğer sorunları gelişebilir
• Hepatit virüsleri karaciğerde enfeksiyona yol açar

Karaciğer; detoksifikasyon, protein sentezi ve biyokimyasal süreçlerin düzenlenmesi gibi yüzlerce kritik görevi üstlenen vücudun en büyük iç organıdır. Çoğu zaman sessiz çalışan karaciğer, önemli bir hasar oluşmadan belirti vermediği için risk faktörlerini bilmek hayati önem taşır.

Reçetesiz İlaç Kullanmayın

Birçok ilaç ve bitkisel ürün potansiyel olarak karaciğer hücrelerine zarar verebilir.
Kontrolsüz şekilde alınan ağrı kesiciler, antiromatizmal ilaçlar, antibiyotikler ve bitkisel içerikli preparatlar toksik hepatite yol açabilir. Bu durum bazen karaciğer nakline kadar ilerleyebilen ciddi karaciğer yetmezliklerine neden olabilir.

Aktarlardan alınan bitkisel karışımlar, yoğun kimyasal içeren destek ürünleri ve sağlık beyanı bilimsel olarak kanıtlanmamış takviyeler de karaciğer üzerinde ölümcül etki oluşturabilir. Bu nedenle hekim önerisi olmadan ilaç veya takviye kullanmamak gerekir.

Obezite Karaciğerde Yağlanmaya Neden Olabilir

Sağlıksız beslenme, hareketsizlik ve fazla kilo karaciğer yağlanmasının en temel nedenleri arasındadır.
Yağ, şeker ve işlenmiş gıdaların sık tüketilmesi karaciğer hücrelerinde yağ birikimine yol açar. Zamanla bu tablo ilerleyerek inflamasyon ve fibrozis gelişimine neden olabilir. Yoğun alkol kullanımı ise akut ve kronik karaciğer hastalıklarının en yaygın sebeplerindendir.

Karaciğeri korumak için düzenli öğünlerle dengeli beslenmek, sebze-meyve tüketmek, katkılı gıdalardan uzak durmak ve günlük fiziksel aktiviteyi artırmak büyük önem taşır.

Genetik Hastalıklara Bağlı Karaciğer Sorunları Gelişebilir

Wilson hastalığı, hemokromatoz ve alfa-1 antitripsin eksikliği gibi genetik hastalıklar karaciğerde kalıcı hasara yol açabilir.
Ayrıca karaciğerin damar sistemini etkileyen hastalıklar veya safra yollarında gelişen problemler de dolaylı olarak karaciğerde hasara neden olabilir.

Bu tür hastalıkların erken tanısında düzenli kontrol ve doğru testlerin yapılması büyük önem taşır.

Hepatit Virüsleri Karaciğerde Enfeksiyona Yol Açar

Hepatit A, B ve C virüsleri karaciğerde enfeksiyon oluşturarak ciddi hastalıklara neden olabilir.

• Hepatit A, genellikle ağız yoluyla bulaşır ve kronikleşmez.
• Hepatit B ve C ise kronik enfeksiyona dönüşerek siroza kadar ilerleyebilir.
• Kronik hepatit ilerleyene kadar belirti vermeyebilir; bu nedenle pek çok kişi virüsü taşıdığını fark etmez.

Hepatit A ve B için aşı bulunurken hepatit C için aşı yoktur.
Aile bireylerinde hepatit B taşıyıcılığı varsa mutlaka test yapılması ve aşılanma önerilir.

Bulaş, kan ve vücut sıvıları ile olur. Bu nedenle steril olmayan tıraş bıçağı, makas, manikür-pedikür aletleri gibi ortak kullanılan malzemeler ciddi risk oluşturur. Kişisel bakım hizmeti alınan yerlerde hijyen koşullarına dikkat edilmeli, mümkünse kendi setinizi kullanmalısınız.