Hava sıcaklıklarının düşmesi ile birlikte soğuk algınlığı, grip ve zatürre gibi kış hastalıklarında artış görülür. Ancak çoğu kişi atkı, bere ve eldiven gibi koruyucu önlemler alırken, yüzünü tam kurulamadan dışarı çıkmanın risklerini göz ardı eder. Islak saç ya da nemli bir yüzle soğuğa maruz kalmak, yüz felci riskini artırabilir. Yaşam Hastaneler Grubu Nöroloji Bölümü Uzmanları, soğuk havalarda yüz felci vakalarındaki artışa dikkat çekerek önemli uyarılarda bulundu.

İçindekiler

• Soğuk hava yüz felci riskini artırıyor
• Yüz felci nasıl ortaya çıkar?
• Soğuk havada virüs neden aktifleşir?
• Hangi durumlarda risk artar?
• Kaşkol ile yüzünüzü koruyun
• Erken tedavi neden önemlidir?

Soğuk Hava Yüz Felci Riskini Artırıyor

Yüz felci, yüzün bir tarafındaki kasların ani olarak işlevini kaybetmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Beyinden çıkan 7. sinirin (fasiyal sinir) fonksiyonunun bozulması sonucu gelişir. Hastalar genellikle:

• Kaş kaldırmada güçlük
• Göz kapağını kapatamama
• Ağız köşesini büzememe

gibi belirtilerle başvurur.

Yüz felci, yaş ve yaşam koşullarına göre değişmekle birlikte yılda 100 bin kişide 15–35 arasında görülür. Genç ve orta yaş erişkinlerde biraz daha sık rastlanır.

Yüz Felci Nasıl Ortaya Çıkar?

En yaygın nedenlerden biri, vücutta inaktif halde bulunan herpes virüsünün tekrar aktifleşmesidir.
Virüs aktifleştiğinde sinirde ödem, baskı ve fonksiyon kaybı oluşur. Laboratuvar ve klinik gözlemler, virüsün yeniden aktifleşmesine neden olabilecek durumları göstermiştir:

Fiziksel faktörler:

• Travma
• Vücutta başka bir enfeksiyonun varlığı
• Radyasyon
• Soğuk hava

Psikolojik faktörler:

• Stres
• Uykusuzluk

Bağışıklık sisteminin zayıfladığı durumlar:

• Kanser
• AIDS
• Yanık
• Kemoterapi
• Organ nakli sonrası bağışıklığın baskılandığı süreçler

Soğuk kış aylarında yüz felcinin daha sık görülmesinin nedeni, düşük sıcaklığın sinir çevresindeki damarlarda daralmaya yol açarak kan akışını azaltması ve virüsün aktifleşmesine uygun ortam oluşturmasıdır.

Soğuk Havada Virüs Neden Aktifleşir?

Aniden soğuğa çıkmak, uzun süre soğuk ortamda kalmak veya açık pencereden gelen soğuk hava akımına maruz kalmak, yüzdeki kan dolaşımını azaltır. Bunun sonucunda sinir dokularında savunma zayıflar ve herpes virüsü harekete geçebilir.

Risk oluşturan durumlar:

• Islak yüzle veya saçla dışarı çıkmak
• Soğuk havada kapşon ya da atkı kullanmamak
• Açık pencereli araçta uzun süre yolculuk yapmak
• Pencere kenarında uyumak
• Rüzgârlı alanlarda korunmasız kalmak

Bu faktörlerin ortak noktası, yüzde ani ısı kaybına yol açmalarıdır.

Kaşkol ile Yüzünüzü Koruyun

Yüz felcinden tamamen korunmak mümkün olmasa da risk belirgin şekilde azaltılabilir. Bunun için:

• Yüzünüzü ve saçınızı dışarı çıkmadan önce mutlaka tamamen kurutun.
• Soğuk havalarda açık alanlarda uzun süre kalmamaya özen gösterin.
• Rüzgâr ve soğuğun doğrudan çarpmasını engellemek için kaşkol kullanın.
• Ev veya iş yerinde yoğun hava akımı olan bölgelerden uzak durun.
• Islak saçla spordan sonra dışarı çıkmayın.

Erken Tedavi Neden Önemlidir?

Yüz felci çoğu zaman iyileşebilen bir rahatsızlıktır. Ancak iyileşme sürecini hızlandırmak için:

• Kortizon
• Antiviral ilaçlar

gibi tedavilere erken dönemde başlanmalıdır.
Hastalık geliştikten sonra bile soğuktan korunmak ve yüzü kuru tutmak iyileşme sürecini destekler.