Bebeklerde görülen ve nedeni tam olarak açıklanamayan uzun süreli ağlama nöbetleri, özellikle ilk aylarda sık karşılaşılan bir durumdur. Yaşam Hastaneler Grubu Çocuk Hastalıkları Merkezi uzmanlarına göre, kolik genellikle sağlıklı bebeklerde, günde bir veya birkaç kez, çoğunlukla aynı saatlerde ortaya çıkan uzun ağlama dönemleriyle kendini gösterir. Bu ağlamalar ortalama 1-2 saat sürebilir ve bebek ağlama dışında tamamen sağlıklı görünür. Genellikle 4. haftadan itibaren başlar, 3-4 aylık dönemde azalır ve kendiliğinden kaybolur.

İçindekiler

• Nedeni
• Seyri
• Öneriler

Kolik Nedenleri

Yaşamın ilk aylarında tüm sağlıklı bebekler çeşitli nedenlerle ağlar; ancak bazen bu ağlamaların belirgin bir sebebi bulunmaz. Bu durumda “kolik” tanımlaması yapılır. Bebeklerin yaklaşık yüzde 10’unda görülür.

Koliğin kesin nedeni bilinmemekle birlikte şu noktalar önemlidir:

• Bu bebeklerin kucağa ve yatış öncesi temas ve ritme daha fazla ihtiyaç duyduğu düşünülmektedir.
• Koliğin oluşmasında anne-baba tutumları veya ebeveynlik kalitesi rol oynamaz; bu nedenle ailelerin kendilerini suçlaması gerekmez.
• Nadiren inek sütü alerjisi olan bebeklerde kolik benzeri ağlamalar görülebilir.
• Gaz problemleri sanıldığının aksine kolik nedeni değildir.
• Bebeğin karın kaslarını kasması veya bacaklarını karnına çekmesi, ağrıdan çok ağlama sırasında vücudun doğal tepkisidir.

Kolik Seyri

Kolik ağlamaları bebek için zararlı değildir. Genellikle:

• 1. aydan itibaren hafifler,
• 3-4. ayda büyük ölçüde kaybolur,
• Kolik dönemini geçiren bebeklerin uzun vadede çevreye daha duyarlı ve uyarılara daha hızlı tepki veren bir mizaca sahip olabileceği düşünülmektedir.

Ağlamayı tamamen ortadan kaldırmak mümkün olmasa da bazı yöntemlerle ağlama süresi kısaltılabilir.

Kolik İçin Öneriler

1. Bebeği Kucağa Alarak Sakinleştirin

İlk aylarda bebeğin sık kucağa alınması bir alışkanlık yaratmaz. Ritmik hareketler bebeğin gevşemesine yardımcı olur.

Uygulanabilecek yöntemler:

• Kucakta ritmik sallama
• Beşikte hafif sallama
• Sallanan koltuk kullanma
• Düşük ayarda saç kurutma makinesi sesi
• Yan odada çalışan çamaşır makinesi veya süpürge gibi sabit sesler
• Arabayla kısa gezintiler
• Masaj, sıcak banyo
• Rezeneli veya papatyalı özel bebek çayları (doktor önerisiyle)

Bazı aileler, yatağın altına yerleştirilen ve araç hareketini simüle eden özel cihazlardan da fayda görebilir.

2. Bebeğin Kendi Kendine Uykuya Dalmasına Fırsat Verin

Sakinleştirme yöntemleri uzun süre etkisiz kalıyorsa bebek yorulmuş ve uykuya geçiş evresine girmiş olabilir.

• Ortamı sakinleştirin.
• Bebeği yatağına koyun ve 10-15 dakika bekleyin.
• Uykuya geçemezse yeniden sakinleştirme yöntemlerini uygulayabilirsiniz.

3. İleride Yaşanabilecek Uyku Sorunlarını Önleyin

Her ağladığında kucağa alınan bebek kendi kendini yatıştırmayı öğrenemeyebilir. Bu durum ileriki aylarda uyku problemlerine yol açabilir. Dengeyi sağlamak için hem sakinleştirmek hem de uykuya kendi kendine geçişi öğretmek gerekir.

4. Gündüz ve Gece Uykusunu Düzenleyin

• Gündüz üç saatten fazla uyumasına izin vermeyin.
• Gerekirse nazikçe uyandırın, besleyin veya oyunla oyalayın.
• Bu yöntem, bebeğin gece en az beş saatlik daha uzun bir uykuya geçmesini sağlar.

5. Beslenme Düzenine Dikkat Edin

• Bebek her ağladığında beslenmemelidir.
• Beslenme sonrası midenin boşalması için yaklaşık iki saat gerekir; daha sık beslemek karın ağrısını artırabilir.
• İlk iki hafta anne sütü artışı için sık emzirme normaldir.
• Annenin aşırı kahve, çay, kola gibi kafeinli içeceklerden uzak durması önerilir.
• İshal, egzama veya hırıltı varsa inek sütü alerjisi ihtimali değerlendirilmelidir. Doktor önerisiyle süt ürünleri kısa süreli kesilebilir.

6. Ebeveynlerin Dinlenmesi Önemlidir

Kolikli bir bebeğe bakmak ebeveynler için yorucu olabilir.

• Gün içinde kısa uykular almaya çalışın.
• Mümkünse bakım sorumluluğunu eşiniz veya yakınlarınızla paylaşın.
• Yorgunluk, stresi artırarak bebeği sakinleştirmeyi zorlaştırabilir.

7. Kaçınılması Gereken Hatalar

• Anne sütünü “yaramıyor” düşüncesiyle kesmeyin.
• Gaz giderici ilaçlar etkili olmayabilir; doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
• İçinde uyku verici madde bulunan ürünlerden uzak durun.
• Fitil, zeytinyağı, kulak çubuğu gibi yöntemlerle makat bölgesine müdahale etmeyin.
• Bebeği yüzüstü yatırmayın; ani bebek ölümü sendromu riskini artırır.