Erken Tanı Hayat Kurtarır

Erkeklerde ölümcül hastalıkların büyük kısmı aslında erken tanıyla kolaylıkla tedavi edilebiliyor. Ancak birçok erkek, düzenli kontrol alışkanlığına sahip olmadığı için hastalıklar çoğu zaman ilerlemiş düzeyde fark ediliyor. Yaşam Hastaneler Grubu İç Hastalıkları Uzmanları, erkeklerin ihmal etmemesi gereken ve yaşam süresini doğrudan etkileyen 10 kritik sağlık testini anlattı.

İçindekiler

• Göz içi basıncı: Tonometre ile glokom riski ölçülüyor
• Efor testi: Kalp hastalıkları sessiz ilerlemez
• Cilt muayenesi: Yıllık dermatoskopi ile melanom erken yakalanabilir
• Kan tahlilleri: Vücudun genel durumunu gösteren temel tarama
• Tükürük testi: Ağız ve diş sağlığı için önemli bir gösterge
• Kolonoskopi: Kolon kanserini başlamadan durdurmak mümkün
• PSA testi: Prostat kanserinde erken tanının anahtarı
• Akciğer grafisi: Sigara içen erkeklerin yıllık zorunluluğu
• Larinks görüntüleme: Gırtlak kanserinde erken evre hayati önem taşır
• Tüm batın ultrasonu: Karaciğer ve böbrek hastalıklarında erken alarm sistemi
• Sık sorulan sorular
• Dünyadan istatistikler ve yeni bilimsel gelişmeler

1. Tonometre ile Körlüğe Giden Yol Önlenebilir

Glokom, yavaş ilerleyen ancak ciddi sinir hasarına yol açan bir göz hastalığıdır. Tedavi edilmeyen glokom kalıcı körlük nedenleri arasında üst sıralarda yer alır.
Göz içi basıncı tonometre adı verilen cihazlarla ölçülür ve retina sağlığı kontrol edilir.

Önerilen tarama yaşı:

• 40 yaş sonrası herkes
• Ailesinde glokom olanlar için daha erken yaşlarda

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre glokom, dünya genelindeki körlüklerin yaklaşık yüzde 15’inden sorumludur.

2. Efor Testi ile Kalp-Damar Hastalıklarını Sessizken Yakalamak

Erkekler kalp hastalıklarına kadınlara göre 4 kat daha yatkındır. Bu nedenle 40 yaş üstü her erkeğin yılda bir kez kardiyolojik değerlendirmeden geçmesi gerekir.
Efor testi sırasında birey yürüyüş bandında ilerlerken kalp ritmi, tansiyon ve EKG değişiklikleri izlenir. Ritim bozuklukları, gizli damar tıkanıklıkları ve kalp yetmezliği riskleri bu testle erken tespit edilebilir.

Yeni çalışmalar, düzenli efor testinin 5 yıllık kardiyak olay riskini yüzde 30’a kadar azalttığını göstermektedir.

3. Cilt Kanserine Karşı Yıllık Dermatoskopi

Melanom, erkeklerde hızlı ilerleyen cilt kanseri türlerinden biridir. Dijital dermatoskopi yöntemiyle cilt üzerindeki benlerin yüksek çözünürlükte haritası çıkarılır ve yıllık değişimler karşılaştırılır.
Erken tanı konan melanomda sağkalım oranı yüzde 99’dur.

4. Kan Tahlilleri Sağlığın Genel Aynasıdır

35 yaşından sonra erkeklerin iki yılda bir temel kan testleri yaptırması önerilir. Kan tahlilleri ile:

• Enfeksiyon belirteçleri
• Alerjik durum
• Kolesterol seviyeleri
• Kan şekeri
• Karaciğer ve böbrek fonksiyonları
  hızla değerlendirilebilir.

Yaşam Hastaneleri’nde yapılan check-up programları, bu değerleri bütüncül bir yaklaşımla yorumlayarak kişiye özel sağlık önerileri sunmaktadır.

5. Ağız ve Diş Sağlığı İçin Tükürük Testi

Tükürük, diş sağlığının temel göstergelerinden biridir. Kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerle çürük riski, asit düzeyi ve bakteri yoğunluğu değerlendirilebilir.
Düzenli test, diş eti hastalığının erken evrede durdurulmasını sağlar.

6. Kolon Kanseri Düzenli Tarama ile Önlenebilir

Kolon kanseri, erkeklerde en sık görülen üçüncü kanserdir. Ancak tarama yapıldığında engellenebilir kanserler arasındadır.
Önerilen:

• 50 yaş sonrası her 2-5 yılda bir kolonoskopi

Kolonoskopi, polipleri tümöre dönüşmeden tespit eder ve çıkarılmasını sağlar.

Yeni bilimsel çalışmalar, tarama yaptıran kişilerin kolon kanserinden ölüm riskinin yüzde 60’a kadar azaldığını göstermektedir.

7. PSA Testi ile Prostat Kanserine Karşı Önlem

Prostat kanseri erkeklerde ikinci sırada yer alır. PSA kan testi, hastalığın erken evrede belirlenmesini sağlayan en kritik yöntemdir.
Önerilen tarama:

• 45 yaş sonrası her yıl
• Ailesinde prostat kanseri olanlarda daha erken yaşlarda

Erken evrede tespit edilen prostat kanserlerinde iyileşme şansı yüzde 95’e yakındır.

8. Sigara İçen Erkeklerde Akciğer Grafisi Zorunlu

Sigara içen bireylerde akciğer kanseri gelişme riski 22 kata kadar yükselir.
Akciğer grafisi, tümörleri erken aşamada saptamak için önemlidir.

Önerilen tarama:

• 40 yaş sonrası sigara içen erkeklerde yılda bir kez

Düşük dozlu BT taramaları da günümüzde giderek daha fazla önerilmektedir.

9. Gırtlak Kanserinde Erken Tanı İçin Larinks Endoskopisi

Sigara içen erkeklerde gırtlak kanseri riski 16 kat artar.
Larinks endoskopik görüntüleme ile ses telleri ve gırtlak bölgesi detaylı incelenir.
Erken evrede yakalanan vakalarda tedavi başarı oranı oldukça yüksektir.

10. Karaciğer ve Böbrek Hastalıkları İçin Yılda Bir Ultrason

Tüm batın ultrasonu; karaciğer, safra yolları, böbrekler ve pankreas gibi birçok önemli organ hakkında hızlı ve güvenilir bilgi sağlar.
Birçok hastalık ultrasonla belirti göstermeden önce tespit edilebilir.

Dünyadan İstatistikler

• Dünya genelinde erkeklerin yüzde 60'ı düzenli sağlık taraması yaptırmadığını belirtmektedir.
• ABD Ulusal Sağlık Enstitüsü, yılda bir kez yapılan check-up'ların ölümcül hastalık riskini yüzde 20 düşürdüğünü bildirmektedir.
• Avrupa'da yapılan geniş katılımlı çalışmalarda PSA taramasının prostat kanseri kaynaklı ölümleri yüzde 30 azalttığı gösterilmiştir.

Sık Sorulan Sorular

Erkekler kaç yaşından itibaren düzenli check-up yaptırmalı?
Genel öneri 35 yaş sonrası iki yılda bir, 40 yaş sonrası ise yılda bir kezdir.

Kolonoskopiden korkuyorum; başka yöntem var mı?
Dışkıda gizli kan testi ve sanal kolonoskopi alternatif olarak kullanılabilir ancak en güvenilir yöntem klasik kolonoskopidir.

PSA testi tek başına prostat kanseri tanısı koyar mı?
Hayır, PSA sadece bir belirteçtir. Yüksek çıkması durumunda ileri tetkikler gereklidir.

Akciğer grafisi ile tüm tümörler tespit edilir mi?
Hayır. Çok küçük nodüller için düşük dozlu BT’nin duyarlılığı daha yüksektir.